Kişiye sorulan soru, kişinin iç dünyasına atılan bir elbombası etkisinde olabilir. Sorunun yöneltildiği kişi, hemen savunmaya geçecek, hırsızlığını inkar edecek, ya da hırsız olmadığını kanıtlayarak, elbombasını dışarı atmaya çalışacaktır.

***

©Erol Erdoğmuş.

SORU YASAL SALDIRIDIR

“Ahmet hırsızdır” diyen, Ahmedin hırsız olduğuna hükmetmiş, bir hüküm cümlesi kurarak hükmünü duyurmuştur.

Dinleyen işitenler, bu hükmü kendilerine ait olmayan, dışarıdan gelen yabancı bir öneri, ya da dayatı olarak algılar, kısa süreli belleklerine alırlar.

Ders anlatan öğretmen, nutuk atan politikacı ve benzerleri; zihinlerimizi tıka basa hüküm cümleleriyle doldurmayı görev bilirler. Zihinlerimize tıktıkları hüküm cümleleri selleri geldikleri gibi giderler ve geride kum bırakırlar.

“Ahmet hırsızdır” hüküm cümlesini söyleyen ve yayınlayan, hukukun temel ilkelerinden biri olan “müddei -iddia eden- iddiasını ispatla mükelleftir” kuralı gereğince ispat yükü altındadır. İspatlayamazsa cezalandırılır.

Oysa, “Ahmet hırsız mıdır?” Diyen biri hüküm cümlesi kurmamış; Ahmedin hırsız olduğunu ya da olmadığını iddia etmemiştir.

Ahmedin hırsız olup olmadığı; vereceği ya da vermeyeceği yanıtlara göre, kamuoyunda kanaat oluşturacaktır.

Kişiye sorulan soru, kişinin iç dünyasına atılan bir elbombası etkisinde olabilir. Sorunun yöneltildiği kişi, hemen savunmaya geçecek, hırsızlığını inkar edecek, ya da hırsız olmadığını kanıtlayarak, elbombasını dışarı atmaya çalışacaktır.

ÖNERİ

Vatandaşın kamu kurum ve kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerine ilişkin soru sorma hakkını yasalaştıran 4982 sayılı “Bilgi Edinme Hakkı Kanunu” çıkarılmıştır.

Bireylerin bireylere soru sorması yasası çıkarılmamıştır. Kişilerin kendilerine sorulan soruları yanıtlamaları, yanıtlayıcının isteğine bağlıdır.

1)Gerçek kişilere yönelttikleri sorular için; aktivistler, sivil toplum kuruluşları, siyasal partiler bir web sitesi açmalıdırlar.

2)Soru yazılı olarak sorulmalıdır. Yanıt ve yanıt verilmediği kamuoyuna iletilmelidir.

3)Konuya katkı getiren yurttaş değerlendirileri, soru cümlelerine dönüştürülerek yayınlanmalıdır.

*

Çıkış Noktası:

§ [PİYASA PARTİLERİ İLKE PARTİLERİ]

Reklamlar