Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir !
Blaise Pascal

Yasama, Yürütme, Yargı ekseninin orta noktasındaki Yürütme; Yasama’nın sırtına çıkarak dengeyi bozmuş ve egemen kuvvet konumuna geçmiş devletin kasasını silahlı ve silahlı silahsız güçlerini denetler hale gelmişken Yargı erki, Yürütme erkinin izin verdiği kadardır. Bu durumda, sehpa devlet devrilmiş, Sütun Devlet oluşmuştur. Bu bir Tek Adam Rejimi olarak tek sütun üzerinde dursa da, ya metal yorgunluğundan kendi kendini devirir, ya da seçimle devrilir.

***

©Erol Erdoğmuş.

ÖNSÖZ

Sehpa, Farsça kökenli bir kelime. Se -üç- , pa -ayak-; se+pa’dan gelen sehpa, üç ayaklı küçük masa.

Fizik bilimi üç ayaklı masaların, tek ayaklı sütunlardan ve dört ayaklı masalardan daha sağlam ve daha dengeli ayakta durduğuna, yıkılmadığına tanık.

KUVVETLER AYRILIĞI SEHPASI

Kuvvetler ayrılığı sehpasında ilk ayak, KARAR -Yasama-, ikinci ayak, verilen kararı uygulayacak İRADE -Yürütme-; üçüncü ayak kendisini ve her iki erki yargılayan YARGI’dır.

Devlet sehpasının üç ayağı Yasama, Yürütme, Yargı; devletin “birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için” diyen üç silahşörüdür.

Üç silahşörü birleştiren ortak payda, “Adalet mülkün -devletin- temelidir” ilkesidir.

Bu ilkenin gerçekleşebilmesi için; Yasama erki adalet duygusu ve düşüncesiyle Yasa çıkarmalı, Yürütme erkiyasaları adalet duygusu ve düşüncesi içinde uygulamalı; Yargı erki adalet duygusu ve düşüncesi içinde önce kendini sonra diğer erkleri yargılamalıdır.

Ne var ki, bu ilke çoğu ülkede idealden, hayalden hakikate dönüşememektedir.

Kuvvetler ayrılığı uygulamaları çoğu ülkede; kuvvetleri özgürleştirememekte, eşitleştirememektedir.

NASIL MI?

Siyasi partilerin Genel Merkezlerinde oluşan Yürütme erki; seçmene onaylayacakları Milletvekili adaylarını önceden seçmekte ve seçimlerde seçmene onaylatmaktadır. SONUÇTA YASAMA ERKİ, YÜRÜTME ERKİNİN UYDUSU OLMAKTADIR. Yürütme, Yasamayı ilhak etmekte; Yargı erkiyle karşı karşıya kalmaktadır.

Yargı erkinin nasıl acizleştirileceğini Blaise Pascal -1623/1662- açıklamış: “Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir”. Yasama, Yürütme, Yargı ekseninin orta noktasındaki Yürütme; Yasama’nın sırtına çıkarak dengeyi bozmuş ve egemen kuvvet konumuna geçmiş devletin kasasını silahlı ve silahlı silahsız güçlerini denetler hale gelmişken Yargı erki, Yürütme erkinin izin verdiği kadardır.

Sehpa devrilmiş, Yürütme erki Yasamanın ve Yargının üzerine çıkarak SÜTUN DEVLET oluşturmuştur. Bu bir SİYASİ PARTİ OLİGARŞİSİ veya tek adam rejimi olarak tek ayak üstünde durmaya devam etse de, ya metal yorgunluğundan kendi kendini devirir, ya da seçimle devrilir.

Reklamlar