Çünkü Cumhuriyet, yaşanmadan yaşatılamaz!

Çünkü Cumhuriyet, erdemli insanların rejimidir.
Montesquieu

Çünkü, Cumhuriyet ile cehalet bir yerde barınmaz.
Alphonse de Lamartin

Çünkü, Merkeziyetçi bir cumhuriyet kıyafet değiştirmiş bir monarşidir.
Gustave Le Bon

Çünkü Cumhuriyet, ilim ve ahlakın, adalet ve faziletin iktidarıdır. Bunların fiilen yaşanmadığı yerlerde şekil ve iddia ne olursa olsun cumhuriyet yoktur.
Seneca

Çünkü Cumhuriyet, Hürriyeti seven ve koruyanlara lâyık bir rejimdir.
George Washington

Çünkü Cumhuriyet; mütefekkir, bilgili, kültürlü, sağlam vücutlu ve yüksek karakterli koruyucular ister.
Atatürk

***

©Erol Erdoğmuş.

ALINTI

Cumhuriyet fazilet ahlakına dayalı bir idaredir. Sultanlık korku ve tehdide dayalı bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuslu insanlar yetiştirir. Sultanlık korkuya, tehdide dayalı olduğu için korkak, aşağılanmış, sefil, bayağı insanlar yetiştirir.

Mustafa Kemal, 14 Ekim 1925

CUMHURİYET NEDİR?

Bu sorunun yanıtını Jean Jack Rousseau veriyor: “Yönetim biçimi ne olursa olsun, yasalarla yönetilen her devlet cumhuriyettir. Çünkü kamu yararı ancak o zaman egemen olur ve kamu işleri ancak o zaman önem kazanır. Her yasal hükümet, cumhuriyetçidir “

Rousseau, “yasalarla yönetilen “ derken; “Adil yasalarla yönetilen” devleti kastediyor kuşkusuz. Adil yasalarla yönetilmeyen devletlerin; adları cumhuriyet olsa da, sıfatları cumhuriyet değildir.

Atatürk’ün Mustafa Kemal‘ken “korkak, aşağılanmış, sefil, rezil” olmamak diye tanımladığı cumhuriyet erdemi, bireyde başlar, ailede pekişir, toplumda kökleşir. Cumhuriyet adalettir. Adaletsizlik korkak, aşağılanmış, sefil, rezil insanlar üreterek toplumu geriletir ve paramparça eder. Oysa cumhuriyet; aklı hür, vicdanı hür bireyler üreterek toplumu geliştirir.

Cumhuriyet, yaşanmadan yaşatılamaz. Cumhuriyetin zıddı, Atatürk’ün sultanlık dediği diktatörlüktür:

Diktatörlükte korku ve tehdit

Cumhuriyette güven ve ikna

Diktatörlükte ürkek, korkak, aşağılanmış çaresiz zavallılar

Cumhuriyette aklı hür, vicdanı hür bireyler vardır.

Aklın pusulası; doğrusu yanlışı mantık, hissin pusulası; Adil’i Adil olmayan’ı vicdandır.

TEK KİŞİLİK CUMHURİYET

Hür Akıl, her özneyi, her nesneyi, her olayı, her kavramı eleştirebilen akıldır. Hür Vicdan; bencilliği azaltılmış giderek sıfıra yaklaştırılması amaçlanan vicdandır. Birey olarak sürekli kendimizi sorgulamalıyız:

İSTEK: Hür akıllı, hür vicdanlı olmak istiyor muyum?

AKIL: Hür akıllı, hür vicdanlı nasıl olabilirim?

İRADE: Hür akıllı, hür vicdanlı olmak konusunda aklımın önerilerini uyguluyor muyum?

VİCDAN: isteğim, aklım, iradem vicdanıma uygun mu?

Nasılsak kendimizi öyle idare eder, öyle idare ettiririz.

Kendimizden başlayarak, hür akıl hür vicdan meşalesiyle bilinçleri aydınlatmalıyız. Aydınlanmaya yatkın olanlar aydınlanacak, yatkın olmayanlar direneceklerdir. Direnişleri aldırışsızlık ya da saldırganlık şeklinde olacaktır. Saldırganlardan kendimizi korumalı, yatkınlara yoğunlaşmalıyız.

Her 29 Ekimde Cumhuriyetimizi yaşayarak kutlayalım.